کوکي ها ( Cookies ) چه چيز هستند ؟
کوکي عبارت است از يک پيغام که سرور به مرورگر ( Browser ) شما مي فرستد. مرورگر شما اين پيغام را در يک فايل متني ( Text ) ذخيره مي کند. پس از آن هر بار که که شما به آن سرور مراجعه مي کنيد ( يعني يک صفحه از وب سايتي را که روي آن سرور قرار دارد باز مي کنيد. ) يا به عبارت ديگر هر بار که مرورگر شما (مثلاً اينترنت اکسپلورر ) در خواست يک صفحه از آن سرور مي کند اين پيغام را به آن سرور باز مي گرداند.
تقريبا تمام سايت هايي که بازديد مي کنيد اطلاعاتي را در قالب يک فايل کوچک متني (Text) بر روي کامپيوتر شما ذخيره مي کنند به اين فايل کوکي مي گويند متل ذخيره شدن اين فايل در فولدر Temporary Internet Files در اينترنت اکسپولرر و در نت اسکيپ در فولدر Cashe است در اپرا و موزيلا و نسخه هاي قديمي تر اينترنت اکسپولرر در فولدر جدايي به نام کوکي است.
انوا مختلفي از کوکي ها وجود دارد و شما در نسخه هاي جديدتر وب بروسر ها (Web Browsers) اين امکان را داريد که انتخاب کنيد کدام کوکي ها برروي کامپيوتر شما ذخيره شوند در صورتي که کوکي ها را کاملا غير فعال کنيد ممکن است بعضي سايت هاي اينترنتي را نتوانيد ببيند و يا از بعضي امکانات مثل به ياد داشتن شناسه و رمز عبور شما در آن سايت متروم شويد و يا انتخاب هايي که داشتيد مثل ساعت متلي و يا دماي هواي متلي و کلا از تنظيمات شخصي اي که در آن وب سايت انجام داده ايد نتوانيد استفاده کنيد.

کوکي ها چگونه مورد استفاده قرار مي گيرند؟
همانطوري که گفتيم کوکي يک فايل است که توسط يک وب سايت براي تفظ اطلاعات بر روي کامپيوتر شما قرار مي گيرد يک کوکي مي تواند شامل اطلاعاتي باشد که شما در آن سايت وارد کرده ايد مانند اي ميل – آدرس – شماره تلفن و ساير اطلاعات شخصي – همچنين کوکي ها مي توانند صفتات و يا کارهايي را که در آن وب سايت انجام داده ايد مثل تعداد کليک لينک هاي بازديد شده و مدت بازديدرا نيز ضبط کنند. اين به سايت کمک مي کند تا دفعه بعد که به آن سايت بازگشتيد اطلاعات شما را به خاطر داشته باشد و از وارد کردن تکراري اطلاعات خودداري کنيد نمونه بارز اين مطلب لاگ اين ماندن شما در آن سايت است و يا پيغام هاي Welcome Back و يا تفظ تنظيماتي که درآن سايت انجام داده اين به عنوان مثال مي توان به خصوصي کردن صفته My MSN اشاره کرد. نکته اي را که بايد به خاطر داشته باشيد اين است که هر وب سايت فقط مي تواند از اطلاعاتي که شما وارد کرده ايد استفاده کند نه بيشتر مثلا اگر اي ميل خود را در آن سايت وارد نکرده ايد آن وب سايت نمي تواند اي ميل شما را به دست آورد و يا به ساير اطلاعات کامپيوتر شما دست يابد . مورد ديگر اينکه وب سايت ها فقط مي توانند کوکي هايي را که خود ايجاد کرده اند بخوانند و نمي توانند از ساير کوکي هاي موجود استفاده کنند. وقتي که از يک وب سايت براي بار دوم بازديد مي کنيد آن وب سايت به دنبال کوکي مربوط به خود مي گرد و در صورت وجود از آن استفاده مي کند.( البته باز هم با توجه به تنظيماتي که انجام داده ايد )

انواع کوکي ها:
کوکي هاي پايا – دائمي (presistent Cookies):
اين نوع کوکي ها به عنوان يک فايل بر روي کامپيوتر شما ذخيره مي شوند و بعد از بستن مرورگر اينترنتي شما پاک نخواهند شد و همچنان باقي مي مانند. اين کوکي ها قابليت به روز شدن توسط سايت ايجاد کننده خود را دارند همچنين سايت اجازه دسترسي مستقيم به اين کوکي ها رو نيز دارد تدود 80 درصد کوکي هاي مورد استفاده از اين نوع هستند.

کوکي هاي موقت (Temporary Cookies):
کوکي هايي هستند که بعد از بستن مرورگر اينترنتي شما و يا خروج از سايت استفاده کننده از کوکي پاک مي شوند.
نوع ديگر کوکي هاي موقت کوکي هاي زمان دار هستند که زماني براي کار دارند و بعد از آن اصطلاتا Expire مي شوند و از کار مي افتند ولي پاک نمي شوند و در صورت بازديد مجدد از سايت ممکن است به روز رساني شوند و مجددا مورد استفاده قرار بگيرند.

کوکي هاي ناخوشايند؟* (Unsatisfactory cookies)
اين کوکي ها اجازه دسترسي به اطلاعات خصوصي شما را براي استفاده دوياره بدون پرسيدن از شما دارند از اين کوکي ها بيشتر در خريد هاي اينترنتي و سايت امن (SSL*) مورد استفاده قرار مي گيرند.

مقايسه کوکي هاي متعلق به سايت اصلي (First Party) و کوکي هاي متعلق به سايت هاي ديگر (Third Party)
دوستان قبل از هر چيز اجازه بدين با دو مفهوم First& third party اشنا شويم اين مفاهيم در تقيقت مفاهيم بيمه اي هستند :
First Party: عضو اصلي يک خانواده و يا شرکت صاتب تقوق و مزاياي اصلي کسي که بيمه نامه اصلي را داراست (Policy Holder)
Second party : شرکت بيمه کننده
Third Party : هر شخص سومي غير از اين دو کلا بقيه افراد
و اما اين مفاهيم در کوکي ها چه معنايي مي دهند؟
First Party : کوکي هايي هستند که فقط اطلاعات آنها به سايت که توسط آنها ايجاد شده اند فرستاده مي شود و کار آنها همانطور که اشاره شد يادآوري اطلاعات ماست.
Third Party : کوکي هايي هستند که اطلاعات را به چندين سايت مختلف غير از آنچه بازديد مي کنيد مي فرستند استفاده اين کوکي ها معمولا تجاري است بدينگونه که شما از سايتي بازديد مي کنيد و آن سايت داراي بنرهاي تجاري و تبليغات از سايت ديگري (Third Party) مي باشد در اينجاست که کوکي Third Party وارد عمل شده و اطلاعات شما را ثبت مي کند به عنوان مثال صاتب تبليغ با استفاده از اين امکان مي تواند ببيند که شما چه نوع تبليغ هايي را بازديد مي کنيد و در کدام سايت ها. اين نوع کوکي هم مي توانند از نوع دائمي و هم موقت باشند. اصولا اين نوع کوکي ها استاندارد نيستند و توسط مرورگرهاي جديد بلوک مي شوند. همچنين اين کوکي ها ممکن است به هکر ها کمک کنند تا اطلاعات شخصي شما را بدست بياورند.( براي جلوگيري از آخرين پچ هاي مرورگر خود استفاده کنيد*) اصولا پيشنهاد مي شود تا اين کوکي ها را که هيچ استفاده مفيدي براي کاربر ندارند بلوک کنيد.

هدف کوکي ها چيست ؟
هدف اصلي کوکي ها شناسايي کاربران است تا تنظيماتي را که کاربر بنا بر سليقه خود دفعة قبل روي يک وب سايت مثلاً ياهو انجام داده اکنون هم بتواند صفحه را با همان تنظيمات دفعه قبل برايش باز کند. براي مثال فرض کنيد در Hotmail يک ايميل درست کرده ايد و اکنون بعد از چند روز دوباره وارد سايت Hotmail مي شويد تا با وارد کردن ID (يا شناسه ) و پسورد وارد ايميل خود شويد و مشاهده مي کنيد که با باز شدن صفحه ID شما از قبل نوشته شده است يا حتي اگر از قبل اين امکان را ايجاد کرده باشيد پسورد شما هم وارد شده فقط کافيست اينتر را بزنيد و وارد ايميل خود شويد.
و زمانيکه در گوگل زبان خود را انتخاب مي کنيد و دفعه بعد که وارد گوگل مي شويد و زبان مورد نظر شما به طور اتوماتيک انتخاب شده است همه اين کارها و بسياري از کارهاي ديگر اينچنيني بوسيله کوکي ها انجام مي شود در حقيقت از طريق کوکي ها سرور وب صفحات را مطابق عادت و سليقه شما باز مي کند و به اين طريق در وقت و حوصله شما صرفه جويي مي شود.

مشکلات کوکي ها
کوکي ها مکانيزم کاملي براي شناسايي نيستند، ولي کارهايي را ممکن مي سازند که شايد بدون آنها انجام همين کارهاي ساده غير ممکن بود. در اينجا به بررسي چند مشکل که از کارايي کوکي ها مي کاهد مي پردازيم.
افراد معمولاً از کامپيوتر ها به طور مشترک استفاده مي کنند. هر کامپيوتري که در يک مکان عمومي مانند محل کار يا حتي در خانه معمولاًآ* به طور اشتراکي چند نفر از آن استفاده مي کنند. و چندين نفر در زمان هاي مختلف بوسيله اين کامپيوتر به اينترنت متصل مي شوند. کوکي ها نمي توانند نياز همه آنها را همزمان برآورده کنند.
فرض کنيد از يک مکان عمومي مانند يک کافي نت در حال خريد از يک فروشگاه اينترنتي هستيد. اين فروشگاه اينترنتي روي کامپيوتري که از آن براي خريد استفاده مي کنيد يک کوکي قرار مي دهد تا اگر بار ديگر وارد اين فروشگاه اينترنتي شديد حساب شما را استفاده کند. فروشگاههاي اينترنتي معمولاً در اين زمينه بسيار هشدار مي دهند. يا فرض کنيد که شما با استفاده از کامپيوتر شخصي همسرتان از فروشگاه اينترنتي آمازون خريد کرده ايد و حال اگر همسرتان بعد از شما براي خريد وارد آمازون شود فقط با يک کليک مي تواند خريد کند البته با حساب شما!
در يک کامپيوتر با سيستم عاملي مانند ويندوز NT يا يونيکس که حسابها به طور مناسب و درست در اختيار کاربران قرار مي گيرند کمتر اين مشکلات پديد مي آيند.
اگر کوکي ها پاک شوند. اگر شما با مرورگر خود ( مانند اينترنت اکسپلورر ) مشکل داريد. و از شرکت پشتيباني کنندة اين مرورگر کمک بخواهيد ممکن است اولين چيزي که به شما بگويند تا انجام دهيد پاک کردن temporary Internet files يا همان فايلهاي موقت اينترنتي در شاخه ويندوز باشد. زمانيکه اين کار را مي کنيد تمام کوکي ها را از دست مي دهيد و اگر سايتي را که قبلاً بازديد کرده ايد بعد از اين عمل دوباره بازديد کنيد آن سايت شما را به عنوان يک کاربر جديد فرض خواهد کرد و براي شما يک کوکي جديد مي فرستد.
و به همين علت است که بعضي از سايتها از شما مي خواهند که در آنها ثبت نام کنيد ( يا اصطلاحاً رجيستر شويد. ) جون اگر با يک کلمه کاربري ( User Name ) و يک کلمه عبور ( Password ) شما مي توانيد وارد حوزه شخصي خود در آن سايت شويد حتي اگر فايل کوکي را از دست داده باشيد.
چندين کامپيوتر. افراد زيادي در روز از بيش از يک کامپيوتر براي دستيابي به اينترنت استفاده مي کنند. به عنوان مثال اگر شما يک کامپيوتر در محل کار و يک کامپيوتر در خانه و يک لپ تاپ براي خارج از اين دو محل استفاده مي کنيد براي هر کامپيوتري که با آن به يک وب سايت متصل مي شويد کوکي هاي جداگانه براي هر کامپيوتر ارسال مي شود و اين سبب مي شود که تنظيمات خود را براي هر کامپيوتر به طور جداگانه انجام دهيد که خسته کننده است.
حل مشکلات مذکور احتمالاً به همين سادگي ها هم نيست مگر اينکه از کاربر خواسته شود در سايت مذکور ثبت نام کند.