مهمان عزیز شما حق دیدن لینک ها را ندارید

عضویت



امروزه در صنعت بدون استفاده از ربات ها ، عملا هيچ کاري پيش برده نمي شود . در اکثر کارخانه ها در مشاغلي که از عهده ي هيچ انساني بر نمي آيند از ربات ها بهره مي برند . مهندسي رباتيک رشته اي است که جهت پاسخ به نياز صنعت در طراحي ربات ها پديد آمد . اين رشته به بررسي علمي و مهندسي ، ربات ها مي پردازد . رشته ي مهندسي رباتيک پيش از سال 1985 ميلادي ( بيش از 25 سال قبل ) در دانشگاه هاي خارج از کشور تدريس مي شود . امروزه کمتر دانشگاه معتبر و صنعتي را خواهيد يافت که اين رشته را در يکي از مقاطع خود پذيرا نباشد . بعضي از دانشگاه ها اين رشته را در تمامي مقاطع خود دارند. با توجه به نياز صنعت اين رشته در مقاطع بالاتر به صورت تخصصي تر داراي گرايشات خاصي شد ( سنسور - اتوماسيون - کنترل ربات - اتونوماسيون - ربات هاي پويا - ربات هاي پايا - بيورباتيک - ميکرورباتيک - نانورباتيک - بينايي ربات - ربات هاي مستقل و ... ) .

ايران امروزه يکي از بزرگترين وارد کنندگان ربات است . هر کارخانه اي که تاسيس مي شود ربات هاي بسياري خريداري مي گردد . اما در ايران با وضعيت متفاوتي روبرو مي شويم .

اين رشته فقط در مقطع کارشناسي تدريس مي شود يعني خبري از تدريس اين رشته در مقاطع بالاتر نيست . و حتي اکثراساتيد دانشگاه ها با گسترش اين رشته مخالفت مي کنند و مي گويند بهتر است به جاي اين که کسي رباتيک بخواند به رشته برق (مکانيک) برود و دروسي مکانيکي (برقي) علاوه بر دروسش مطالعه نمايد . بعضي ها مي گويند که اين رشته گرايشي از رشته ي مکاترونيک يا مکانيک يا برق يا هوش مصنوعي است . اما اين تصوري نادرست است . با وجود اين که کساني که اين رشته ها را مي خوانند مي توانند گرايش خود را رباتيک برگزينند ، نمي توان گفت آن ها يک مهندس رباتيک هستند . به عنوان مثال امروزه کسي رشته کنترل را ، گرايش مکانيک يا شيمي نمي داند و آن را به عنوان يک رشته مستقل مي شناسند اين در حالي که در گرايش هاي اين دو رشته گرايش کنترل ديده مي شود . و کسي که شيمي گرايش کنترل خوانده است نمي گويد من رشته ام کنترل است ! بلکه مي گويد شيمي خوانده ام . همين مثال در مورد رباتيک و رشته هاي مذکور ( مکاترونيک و مکانيک و برق و هوش مصنوعي ) نيز صادق است . به اين علت دانشجويان رباتيکي که قصد ادامه تحصيل دارند يا مجبور به مهاجرت به کشور هاي ديگر مي افتند و يا تغير رشته خود .

رشته ي مهندسي رباتيک در ايران ، در همان مقطع کارشناسي هم در دانشگاه هاي اندکي تدريس مي شود و به چند شهرستان کوچک محدود مي گردد . هيچ يک از دانشگاه هاي برتر ايران ( به گفته ي وزارت علوم ، دانشگاه هاي مادر ) ، نه اين رشته را دارند و نه تلاشي براي ايجاد اين رشته مي نمايند . به همين علت کساني که کنکور داده اند و مي خواهند انتخاب رشته نمايند با وجود اين که با اين رشته ، بسيار علاقه مند تر از رشته هاي ديگر هستند چون نمي خواهند از مزاياي دانشگاه هاي برتر ، استيد بهتر، شهر بزرگ و ... محروم شوند آرزو درس خواندن در اين رشته را فراموش مي کنند .

با وجود اين که از سال 1381 يعني هشت سال پيش اين رشته در ايران تدريس مي شود و فارغ التحصيلاني زيادي داشته است . هنوز اين رشته ، گمنام است . بسياري از افراد از وجود اين رشته خبري ندارند . بعضي ها فکر مي کنند اين رشته ، براي ساخت آدم آهني و اسباب بازي ايجاد گرديده است . اين مشکل در کارفرمايان و مديران صنايع نيز به شدت يافت مي شود . اگر به گهي هاي استخدام نگاهي بياندازيم متوجه مي شويم که در اين هشت سال حتي يک مورد هم گهي جذب مهندسي رباتيک ، منتشر نشده است . بعضي از فارغ التحصيلان اين رشته که به دنبال کار رفته اند در صحبت با کارفرمايان به اين نتيجه رسيده اند که آن ها نمي دانستند اين رشته وجود دارد . در بعضي از گهي هاي استخدام که مربوط به کار با ربات ها بوده است به دنبال مهندسي برق و مکانيک بوده اند و نه رباتيک ! به همين علت اساتيد رشته هاي ديگر ، رباتيک را مسخره مي کنند و مي گويند : "ضرب المثل شده که مهندسي رباتيک رشته اي است که فقط با اسمش ميشه رفت خواستگاري!" .

بسياري افراد به کارگيري ربات ها را به معني اخراج نيروي کار در نتيجه افزايش بيکاري مي دانند ، به اين دليل با توسعه اين رشته به مخالفت مي پردازند ، اين يک سنت است که با هر چيز جديدي به مخالفت مي پردازند . به عنوان مثال ابتدا که ماشين آلات نساجي آمده بود آن ها مخالف مي کردند و مي گفتند باعث بيکاري افراد زيادي مي شود اما اين در حالي بود که امروزه ديگر کسي اين برداشت را ندارد و همه مي دانند استفاده از اين ماشين آلات باعث ايجاد شغل هاي جديد گرديد . متاسفانه اين ديدگاه هنوز نيز در بسياري از مديران اين کشور ديده مي شود .

هر ساله مسابقات رباتيک بسياري (بيش از ده مورد) برگزار مي گردد هر چند اين مسابقات بسيار خوب و مفيد است اما اگر نگاهي به بودجه ي برگزاري اين مسابقات بياندازيم متوجه مي شويم با نصف اين بودجه مي توان در دانشگاه هاي بسياري رشته ي مهندسي رباتيک را ايجاد و آزمايشگاه ها ي آن را تکميل کرد . و ديگر آن که با کسب مقام در مسابقات جهاني رباتيک توسط تيم هاي ايراني ، يک غرور کاذب ايجاد شده است و بسياري مي پندارند که ايران يکي از برترين هاي رباتيک جهان است ! يا مثلا پس از ساخت ربات هاي انسان نما ، رباتيک ايران را با ژاپن مقايسه مي کنند ! همان طور که اشاره شد ايران يکي از بزرگترين وارد کنندگان ربات در دنيا است دو کشور بزرگ صادر کننده ربات به ايران ، ژاپن و آلمان مي باشند . اگر ديده مي شود شرکت هاي ژاپني به توليد ربات انسان نما روي مي آورند قبل از آن ، به توليد ربات هاي صنعتي پرداخته اند و يکي از بزرگترين توليد کنندگان ربات هاي صنعتي هستند . آلمان که بزرگترين صادر کننده ربات ها ي صنعتي به ايران به شمار مي رود به اندازه ايران روي مسابقات رباتيک سرمايه گذاري نکرده است و ما شاهد سرمايه گذاري سنگين در روي ربات هاي انسان نما در اين کشور نيستيم . متاسفانه در ايران سرمايه گذاري در ربات هاي صنعتي مشاهده نشده است .

اميد است اين نوشتار باعث ، بهبود وضعيت فوق گردد. يکي از راه هاي رفع اين مشکلات ، اطلاع رساني آن است . خواننده گرامي شما مي توانيد با اطلاع رساني خود ، اين وضعيت را بهبود بخشيد .

نکات به طور خلاصه

* در ايران رشته ي مهندسي رباتيک فقط در مقطع کارشناسي تدريس مي شود.
* هيچ يک از دانشگاه هاي برتر ايران ، رشته ي مهندسي رباتيک ندارند .
* رباتيک گرايش رشته هاي مکاترونيک ، مکانيک ، برق و هوش مصنوعي نيست.
* با وجود سابقه تدريس طولاني رشته ي مهندسي رباتيک در ايران ، هنوز گمنام است.
* ايران امروزه يکي از بزرگترين وارد کنندگان ربات است.
* گسترش رباتيک منجر به افزاريش بيکاري نمي گردد .
* مسابقات رباتيک به تنهايي براي گسترش اين رشته کافي نيست .
* ايران يکي از قطب هاي برتر رباتيک در جهان نيست .