دوباره اين روزها خبرهايي حاکي از سيستمآ*عامل ملي و توليد نسخه ابتدايي آن به گوش ميآ*رسد. حکايت اين سيستمآ*عامل هم ديگر مانند قطار شهري مشهد شده! و با توجه به اينآ*که هميشه جلوي چشم است و هر روز هم خبرهايي اميدبخش از راهآ*اندازي آن منتشر ميآ*شود، هنوز هم با درهاي بسته آهني مواجه است.

اين پروژه بزرگ و مهم که اواخر دهه هفتاد کار خود را با يک تيم لينوکس شروع کرد، هنوز به سرانجام نرسيده است.

همانآ*طور که قبلا هم گفتيم وجود چنين سيستمآ*عاملي که مبتني بر لينوکس و نرمآ*افزارهاي متنآ*باز و رايگان است ميآ*تواند سازمانآ*هاي دولتي و خصوصي کشور را از پرداخت هزينهآ*هاي هنگفت بابت خريد سيستمآ*عامل و نرمآ*افزار نجات دهد، همچنين نبايد از مزايايي چون امکان شخصيآ*سازي سيستمآ*عامل، امنيت و نيز يکپارچگي سيستمآ*هاي سازماني چشم آ*پوشيد.

آنآ*چه باعث شد دوباره اين طرح در جامعه نرمآ*افزاري ايران سر زبانآ*ها بيفتد، تيتري بود با مضمون: "سيستمآ*عامل ملي توليد انبوه نشد."

به نقل از روزنامه همشهري، "حميد ضياييآ*پرور" رئيس سازمان پدافند غيرعامل کشور اعلام کرده که نسخه ابتدايي سيستمآ*عامل ملي توليد شده است.

وي اذعان داشته است : "پس از بررسيآ*هاي انجام شده توسط کارشناسان داخلي، اين نسخه اوليه از سيستمآ*عامل ملي در مقابل بسياري از تهديدات موجود و مشکلات امنيتي سربلند بيرون آمده است و در اين برهه از زمان ما تنها نيازمنديم دستگاهآ*هاي دولتي مانند وزارت دفاع روي اين طرح سرمايهآ*گذاري کنند و با امکانات موجود، اين نسخه اوليه را به توليد انبوه برسانند."

با توجه به اين موضوع که هر سازماني، ساز خود را ميآ*زند اين وزارتآ*خانهآ*ها با اجراي اين طرح موافق نبودند و در نتيجه طرح ملي شدن سيستمآ*عامل باز به در بسته خورد.

حالا خودتان قضاوت کنيد که چنين طرحي با چنين گستردگي و پيشينهآ*اي آيا بايد در اين مرحله حساس به چنين مشکلي بربخورد؟

اجراي هر پروژهآ*اي در ابتدا با ارائه يک طرح توجيهي همراه است و در آن طرح مکتوب، پيشآ*بيني ميآ*شود که اين طرح قرار است چگونه آغاز شود، چه مراحلي را طي کند، چقدر هزينه شود و اينآ*که در نهايت چگونه اجرا شود و به سرانجام برسد.

آيا چنين پروژه مهمي که در سطح ملي مطرح شده بايد پس از 10 سال بهآ*دليل يک ناهماهنگي دولتي اينآ*گونه به درهاي بسته بخورد؟

اولينآ*بار موضوع توليد اين سيستمآ*عامل در سال 1379 با هدف مقابله با تهديدات امنيتي سيستمآ*عامل ويندوز مطرح شد و آنآ*قدر مورد توجه قرار گرفت که پس از يکآ*آ*سري تحقيقات اوليه، دو سال بعد يعني بهمن 81 مراحل عملياتي آن آغاز شد.

اين طرح، اوايل، موافقان فراواني در دولت داشت و کمکآ*هاي مادي و معنوي بسياري به رشد و توسعه آن ميآ*شد اما چند سال بعد با رويکرد دولت نهم، کمکآ*هاي بودجهآ*اي به اين پروژه قطع شد. اين در حالي بود که در اخبار مسئولان اين طرح در دولت، از آن تمجيد ميآ*کردند و خود را مشتاق عملي کردن اين پروژه نشان ميآ*دادند. تمام اين ناهماهنگيآ*ها و نيز بهآ*طول انجاميدن اين پروژه ملي باعث شد امروز پس از تلاش کارشناسان نرمآ*افزار براي ايجاد نسخه اوليه آن، پشتيباني براي توليد انبوه آن وجود نداشته باشد.

دعوا بر سر چيست؟
توليد انبوه اين طرح ملي، موافقان و مخالفاني دارد که تاکنون زور مخالفان آن قويآ*تر بوده است.

موافقان اين طرح اعتقاد دارند که وجود چنين سيستمآ*عاملي در تمام سطوح سازماني کشور، امنيت اطلاعات را گسترش ميآ*دهد زيرا سورسآ*کد اين سيستمآ*عامل در اختيار خودمان است و ميآ*دانيم بايد با حفرهآ*هاي امنيتي آن چه کنيم. همچنين ديگر نيازي به پرداخت هزينه بالا براي خريد نسخهآ*هاي اصلي ويندوز نداريم. آنآ*ها وجود اين سيستمآ*عامل ملي را براي وابسته نبودن به محصولات يک شرکت خارجي ضروري ميآ*دانند.

مخالفان اين طرح ادعا ميآ*کنند بهتر است اين پروژه در همان مرحله دانشگاهي خود باقي بماند تا توسعه بيشتري پيدا کند.

آنآ*ها اعتقاد دارند اين نسخه اوليه توليد شده، خلاف گرايش عمومي و تخصصي در جهان است. آنآ*ها هنوز هم معتقدند که ويندوز بهترين و کاربرپسندترين سيستمآ*عامل است.

حالا که با بيآ*برنامگي کار به اينآ*جا رسيده، ديگر ادامه اين بحث بسيار بيهوده است زيرا اگر قرار باشد اين نسخه به توليد انبوه برسد بايد از رضايت وزارتآ*خانهآ*هاي مختلف صرفآ*نظر کنيم زيرا تنها کافي است اين نسخه را در اختيار عموم قرار دهيد.

مطمئن باشيد که اگر اين پروژه در حد و اندازهآ*هاي خوبي باشد حتما برايش سرمايهآ*گذاراني پيدا خواهد شد تا آنآ*را به توليد انبوه برسانند. جنبش متنآ*باز در ايران هواداران بسياري دارد و شايد بتوان به آنآ*ها براي توليد انبوه اين نرمآ*افزار نيمآ*نگاهي داشت.