زلزلهآ*ی بزرگ Hanshin-Awaji قریب به 6400 کشته بر جای گذاشت. اغلب جان باختهآ*گان در اثر حوادثی که پس از زلزله رخ داده بود و یا در شرایطی که در خانهآ*های خود زیر آوار و ویرانی مدفون شده بودند جان خود را از دست داده بودند. خانهآ*ای که سالآ*ها در آن زیسته بودند به یکباره بر سرشان آوار شد. آنآ*ها زیر آوار مدفون بودند و تقاضای یاری میآ*کردند. اما متاسفانه پاسخی برای تقاضای آنها اندیشیده نشده بود.

یکی از راهآ*کارهایی که برای پیشآ*گیری از تکرار مجدد چنین فجایع دلآ*خراشی، به کاربستن رباتیک و علوم کامپیوتر در عملیات امداد و نجات است. از طریق این فناوریآ*ها میآ*توان به مصدومین گرفتار در زیر آوار دسترسی پیدا کرده و جان آنآ*ها را نجات داد.

موسسهآ*ی بینآ*المللی سیستمآ*های امداد [1]IRS ، یک سازمان غیر انتفاعی است که فعالیتآ*های خود را به تولید رباتآ*هایی که بتوانند امدادگران را در شرایط بروز سانحه یاری دهند، اختصاص داده است. یکی از پروژهآ*های این موسسه تولید یک ربات مارگونه با نام IRS Soryu است. این ربات که در یک فعالیت مشترک با موسسهآ*ی فناوری توکیو[2] تولید میآ*شود، دارای دوازده کیلوگرم وزن و یکآ*صد و بیست سانتیآ*متر طول میآ*باشد. این ربات به گونهآ*ای طراحی شده است که بتوان مسیر خود را در شکافآ*های باریک و از میان آوار بهآ*جا مانده از ساختمان بیابد و در لاآ*بهآ*لای آنآ*ها به جستجوی مصدومین حادثه بپردازد. پیکرهآ*ی این ربات به یک دوربین و یک میکروفون برای دریافت دادهآ*هایی از میان ویرانیآ*ها مجهز شده است. به علاوه یک حسگر حرارتی نیز به تجهیزات این ربات افزوده شده، تا بتواند حرارت بدن مصدوم را دریافته و موقعیت او را بیابد. این حسگر، این امکان را نیز فراهم میآ*سازد که حتی اگر در زیر آوار منبع نوری نیز وجود نداشت و مصدومین در تاریکی گرفتار شده بودند، باز هم فرصت یافته شدن آنآ*ها وجود داشته باشد. طراحی منعطف این ربات برخی توانمندیآ*های مختص محیطآ*های دچار سانحه را به آن افزوده است، اگر در شرایطی این ربات با مانعی در زیر آوار برخورد کند و به سبب این برخورد تعادل خود را از دست بدهد و یا از ارتفاعی، فرو بیفتد، خواهد توانست با چرخش پیکرهآ*ی خود مجدداً به وضعیت متعادل و مناسب برای حرکت بازگردد.

پروفسور ساتوشی تادوکورو[3]، استاد دانشگاه توهوکو[4]در رشتهآ*ی کامپیوتر و مهندسی سیستمآ*ها، که اکنون [در زمان نگارش این گزارش] به عنوان مدیر IRS فعالیت میآ*کند. در مورد این ربات میآ*گوید: «از آنآ*جا که این ربات برای رسیدن به حداکثر قابلیت تحرک و جابهآ*جایی طراحی شده است، میآ*توان تا عمق 30 متر میان لاشهآ*های آوار نفوذ کند و به سوی تمام جهات برای یافتن مصدومین حرکت کند». او همآ*چنین میآ*افزاید:«روش کنونی برای جستجو در میان آوار آن است که دوربینآ*های خود را در میان شکافآ*ها و فواصل میان لاشهآ*های آوار در روی سطح زمین قرار دهیم و در همان سطح به جستجو بپردازیم، اما بهترین و مفیدترین کاری که در اینآ*گونه مواقع باید صورت پذیرد این است که در عمق پنج تا ده متری زیر سطح زمین جستجوی خود را انجام دهیم. اینآ*گونه است که استفاده از رباتآ*های امدادگر میآ*تواند ما را بسیار آسانآ*تر و سریعآ*تر به بالین مصدومان برساند».

موسسهآ*ی IRS پس از زلزلهآ*ی مهیب Hanshin-Awaji و در اثر تلاش تعدادی از محققین و پژوهشآ*گران از جمله پروفسور تادوکورو که خود نیز از سانحه دیدهآ*گان زلزلهآ* بود، بنیان نهاده شد. وزارت آموزش، فرهنگ، ورزش، علم و فناوری کشور ژاپن در سال 2002 میلادی گروهی را به عنوان هستهآ*ی پژوهشی، برای پروژهآ*ی ویژهآ*ی خود در رابطه با کاهش بلایای ناشی از زلزله در محیطآ*های شهری، تشکیل داد. این گروه با مشارکت حدود سی و دو دانشگاه داخلی، موسسات پژوهشی و شرکتآ*های مرتبط با این موضوع تشکیل شد. در این میان IRS نقش هدایت و ایجاد هماهنگی واحدها و عناصر گوناگونی که در فضای صنعتی، آموزشی و یا دولتی حضور داشتند را بر عهده گرفت. این فعالیت وسیع مشترک میان این واحدهای متنوع با هدف طراحی رباتآ*های امدادگر و سایر سیستمآ*های امداد که بتوانند باعث کاهش بلایای ناشی از زلزله شوند و پژوهش در عرصهآ*های گوناگون در راستای این هدف صورت میآ*پذیرد.

به طور کلی این باور وجود دارد که اگر کسی پس از زلزلهآ*ای مهیب یا هر فاجعهآ*ی دیگری، در میان آوار و ویرانی گرفتار شود، میآ*توان امیدوار بود که در زمانی حدود هفتاد و دو ساعت پس از حادثه فرصت برای نجات او وجود داشته باشد. متاسفانه این واقعیتی تلخ است که بسیاری از بازماندآ*گان حادثه در زیر آوارها مدفون میآ*مانند و جان خود را از دست میآ*دهند، تنها به این دلیل که امدادگران فرصت کافی برای نجات آنآ*ها نمیآ*یابند. تولید رباتآ*های امدادگر این امید را ایجاد میآ*کند که فرآیند مشکل و پرخطر جستجو و یاری رسانی به مصدومین پس از زلزله با سرعت بیشتری صورت پذیرد و بازماندهآ*گان از حادثهآ*ای چنین تلخ همواره این داغ را در سینه نگاه ندارند، که اگر سرعت عملیات امداد بیشتر بود شاید آنآ*ها نیز عزیزی را از دست نمیآ*دادند. پروفسور تادوکورو و پژوهشگران همراهش امیدوارند که رباتآ*های آنها بتواند نقشی موثر در این عملیات ایفا نماید.


منبع : http://www.nurc.ir